Μαραγκού, Νίκη, 1948-2013



 

Η ποιήτρια, πεζογράφος και ζωγράφος Νίκη Μαραγκού (1948-2013) γεννήθηκε στη Λεμεσό. Σπούδασε κοινωνιολογία στο Βερολίνο. Με την επιστροφή της στην Κύπρο συνεργάστηκε με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, με την εφημερίδα "Ο Φιλελεύθερος" και ασχολήθηκε με την επιμέλεια εκδόσεων. Το 1980 ίδρυσε το βιβλιοπωλείο "Κοχλίας" στη Λευκωσία, το οποίο έγινε σημείο αναφοράς για τους συγγραφείς και τους πνευματικούς ανθρώπους της Κύπρου, που το διηύθυνε έως το 2007, παράλληλα με τις υπόλοιπες δραστηριότητές της ως ζωγράφος, χαράκτρια και κεραμίστρια. Δημοσίευσε βιβλία ποίησης, πεζογραφίας και βιβλία για παιδιά: τις ποιητικές συλλογές "Τα από κήπων" (Άγρα, 1980), Κρατικός Έπαινος Ποίησης στην Κύπρο, 1981, "Αρχή Ινδίκτου" (ιδιωτική έκδοση, Λευκωσία, 1987), Κρατικό Βραβείο Ποίησης στην Κύπρο, 1988, και τη συγκεντρωτική έκδοση "Divan 1967-2000" (2005), η οποία βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών· τις συλλογές διηγημάτων "Μια στρώση άμμου" (Καστανιώτης, 1990), Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας στην Κύπρο, 1991, "Ο δαίμων της πορνείας" (Μελάνι, 2007)· τα μυθιστορήματα "Είναι ο πάνθηρας ζωντανός;" (Καστανιώτης, 1998, με ήρωα τον Ευάγγελο Λουίζο, οικοδεσπότη του Γ. Σεφέρη στην Κύπρο όταν υπηρετούσε ως πρέσβης στη Βηρυττό), "Γιατρός από τη Βιέννη" (Το Ροδακιό, 2003), "Γεζούλ" (Εστία, 2010)· τις αναμνήσεις της από τη συμβίωση με τον Αλέξη Ακριθάκη στο Βερολίνο, "Μια νύχτα με τον Αλέξη" (Το Ροδακιό, 2007). Συνέλεξε και απέδωσε στην κοινή ελληνική "Παραμύθια της Κύπρου" (Αρμός, 1994) και διασκεύασε τα λαϊκά κυπριακά παραμύθια "Ο τσαγκάρης και ο βασιλιάς" (Ταξιδευτής, 2005) και "To παλικάρι με το τάσι" (Ταξιδευτής, 2005). Επίσης, δημοσίευσε τις συνταγές μαγειρικής "Συνταγές για την Κατερίνα" (Ερμής, 2001). Το τελευταίο της βιβλίο ήταν οι "Δεκαοχτώ αφηγήσεις" (Το Ροδακιό, 2012), μια συλλογή από ιστορίες γυναικών της Κύπρου που κατέγραψε στη διάρκεια πολλών χρόνων, οι οποίες, κατά την ίδια, εμπεριείχαν την ιστορία της Κύπρου, διέσωζαν λαϊκές αφηγήσεις και κατέγραφαν μια χυμώδη προφορική γλώσσα που χάνεται σιγά σιγά. Μετέφρασε από τα γερμανικά ποίηση του Γιοαχίμ Σαρτόριους. Μεταφρασμένα κείμενά της στα γερμανικά έχουν περιληφθεί στη διεθνή ανθολογία ποίησης "Nachrichten von der Poesie" του Joachim Sartorius, που συνοδεύεται από CD με απαγγελίες γνωστών γερμανών ηθοποιών. Ως ζωγράφος, έκανε επτά ατομικές εκθέσεις και έλαβε μέρος με έργα της στις Μπιενάλε Χαρακτικής της Λουμπλιάνας, το 1993, και του Καΐρου, το 1996. Είχε μία κόρη, την Κατερίνα, που είναι κι αυτή ζωγράφος. Έφυγε από τη ζωή την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου 2013 σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα που συνέβη κοντά στην πόλη Φαγιούμ της Αιγύπτου, 100 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου, σε ηλικία 65 ετών.

 
Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2017) Είναι ο πάνθηρας ζωντανός;, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2013) Προς αμυδράν ιδέαν, Το Ροδακιό
(2010) Γεζούλ, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(2007) Μια νύχτα με τον Αλέξη, Το Ροδακιό [κείμενα, φωτογράφιση]
(2007) Ο δαίμων της πορνείας, Μελάνι
(2005) Divan, Το Ροδακιό
(2003) Γιατρός από τη Βιέννη, Το Ροδακιό
(2001) Συνταγές για την Κατερίνα, Ερμής
(1998) Είναι ο πάνθηρας ζωντανός;, Εκδόσεις Καστανιώτη
(1990) Μια στρώση άμμου, Εκδόσεις Καστανιώτη
 
Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2011) Ημερολόγιο 2012: Η δική μας Ελλάδα, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη
(2011) Το τόλμημα της μνήμης, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2001) Οκτώ θανάσιμα αμαρτήματα, Εκδόσεις Πατάκη
 
Μεταφράσεις
(1999) Sartorius, Joachim, Αλεξάνδρεια, Το Ροδακιό
(1992) Esteban, Claude, Αϋπνία, ημερολόγιο. Ζωγραφιστές εικόνες., Ερατώ
(1992) Longley, Michael, 1939-, Ποιήματα, Ερατώ
(1992) Deluy, Henri, 1931-, Πρώτες σουίτες, Ερατώ
 
Λοιποί τίτλοι
(2015) Μιτσοτάκη, Κλαίρη, 1949-, Η Νίκη σαν φοίνικας, Το Ροδακιό [εικονογράφηση]
(2012) Συλλογικό έργο, Δεκαοχτώ αφηγήσεις, Το Ροδακιό [ανθολόγηση, επιμέλεια]
(2005) Ο τσαγκάρης και ο βασιλιάς, Ταξιδευτής [διασκευή]
(2005) Το παλικάρι με το τάσι, Ταξιδευτής [διασκευή]

Κριτικογραφία
Γεζούλ [Νίκη Μαραγκού, Γεζούλ], Περιοδικό "Index", τχ. 43, Δεκέμβριος 2010
Κέντημα με φθαρμένες κλωστές [Νίκη Μαραγκού, Γεζούλ], "Ελευθεροτυπία"/ "Βιβλιοθήκη", τχ. 627, 30.10.2010