Μαθήματα για τη ρωσική λογοτεχνία

Μαθήματα για τη ρωσική λογοτεχνία


Γκόγκολ, Γκόρκι, Ντοστογέφσκι, Τουργκένιεφ, Τσέχοφ

Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ
επιμέλεια: Fredson Bowers
μετάφραση: Ανδρέας Παππάς

Εκδόσεις Πατάκη, 2020
510 σελ.
ISBN 978-960-16-8082-8, [Κυκλοφορεί]
Τιμή € 22,00

"Κάποτε υπολόγισα ότι η γνωστή και αναγνωρισμένη παγκοσμίως ρωσική λογοτεχνική παραγωγή, ποίηση και πεζογραφία, από τις αρχές του 19ου αιώνα και έπειτα, δεν ξεπερνά τις 23.000 τυπωμένες σελίδες κανονικού μεγέθους. Από την άλλη, η γαλλική ή η αγγλική, λόγου χάριν, λογοτεχνία έχει πίσω της ήδη μια ιστορία αρκετών αιώνων και ουκ ολίγων αριστουργημάτων. Καταλήγω, λοιπόν, στο πρώτο από τα συμπεράσματά μου: Με εξαίρεση ένα μεσαιωνικό μείζον έργο, η ρωσική λογοτεχνία μπορεί πολύ εύκολα να χωρέσει στα στενά όρια ενός περίπου αιώνα - ή έστω λίγο περισσότερο, αν συνυπολογίσουμε και κάποια πιο πρόσφατα έργα μιας κάποιας αξίας. Εν ολίγοις, ένας αιώνας, ο 19ος, υπήρξε αρκετός προκειμένου σε μια χώρα δίχως αυτοφυή λογοτεχνική παράδοση να "παραχθεί" λογοτεχνία υψηλής ποιότητας, με παγκόσμια ακτινοβολία, ικανή να συγκριθεί -σε όλα τα πεδία, με εξαίρεση τον όγκο της- με εκείνη της Γαλλίας ή της Αγγλίας, οι ρίζες των οποίων βρίσκονται πολλούς αιώνες πίσω. Αυτή η αξιοθαύμαστη άνθηση θα ήταν αδύνατη αν η Ρωσία δεν είχε σημειώσει ανάλογη πρόοδο, και μάλιστα ταχύρρυθμη, και σε άλλα πεδία της πνευματικής ζωής - τόσο ώστε να μην υπολείπεται ως προς την πρόοδο αυτή των μεγάλων χωρών της Δύσης. Έχω επίγνωση ότι αυτή η αλματώδης πολιτισμική και πνευματική πρόοδος που σημειώθηκε στη Ρωσία του 19ου αιώνα είναι ελάχιστα γνωστή στη Δύση."

B. N.


Κριτικές - Παρουσιάσεις
Τίνα Μανδηλαρά, Γιατί πρέπει να διαβάζουμε τους Ρώσους, σύμφωνα με τον Ναμπόκοφ, "Lifo", 18.6.2020
Κωστής Καλογρούλης, Τι σημαίνει για σένα ένα μυθιστόρημα;, https://www.elculture.gr, 18.6.2020
Αναστάσης Βιστωνίτης, Ο Ναμπόκοφ και ο ρεαλισμός, "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 3.5.2020
Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, Ο Ναμπόκοφ, ο δολοφόνος, η πόρνη και το ιερό βιβλίο, "The Athens Review of Books", τχ. 117, Μάιος 2020
Φώτης Καραμπεσίνης, Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, ο συγγραφέας ως αναγνώστης, www.bookpress.gr, 8.4.2020
Δημήτρης Ραυτόπουλος, Ο κριτικός των λογοκρισιών, "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 25.1.2020